Hamilelikte İyot Eksikliği

on 16 Aralık 2014 Salı



Hamilelikte İyot Eksikliği

İnsan vücudundaki en önemli element tiroid hormonlarının yapılmasında görev alan iyottur. İyot oranının düşük olması vücutta guatr ve hipotiroidi adı verilen rahatsızlığa sebep olur. Yapılan araştırmalar dünya nüfusunun %40‘ ında iyot eksikliği olduğunu göstermektedir.

Hamilelik döneminde tiroid hormonlarında artış olduğu için hamilelikte iyot eksikliği genelde had safhaya yükselir.Bebekte zeka oluşumunu ve sinir sistemini direk etkileyen tiroid hormonu eksikliğinin çok sıkı kontrol edilmesi gereklidir. Bebeklerde tiroid hormonunu vücut kendi metabolizması içinde ancak onaltı ve onsekizinci haftada üretmektedir.Bebekler bu zamana kadar ihtiyaç duydukları iyodu ve tiroid hormonunu anneden sağlarlar.Eğer anne hamilelikte iyot eksikliği ile tanışmışsa bu bebeklerde ilerleyen dönemde öğrenme ve kavrama güçlüğü,zeka geriliği ve nörolojik sorunların daha çok görüldüğü belirlenmiştir.Bebekler büyüdüklerinde dahi bu engelin aşılamadığı görülmektedir.

Doğal yollardan alınan iyot oranı çoğu zamanda vücut için yeterli olmamaktadır. Bu sebeple bazı yiyecek ve içeceklere ek olarak imalatları aşamasında yapay yoldan ilave edilmektedir. Burada yapay yolla zenginleştirilen en önemli madde tuzdur. Özellikle yemeklerde iyotlu tuz kullanımı ile vücuttaki iyot eksikliği takviye edilmektedir. Buna rağmen aşırı iyot eksikliğine bağlı olarak hamileye guatr veya hipotiroid teşhisi konmuşsa TSH (tiroid hormonu) kontrolü ile tedaviye acilen başlanmalıdır. İyot eksikliği tanısının araştırılması öncelikle idrar kontrolüyle yapılmaktadır. Çünkü iyot vücuttan idrar yoluyla atılan bir elementtir. Özellikle hamilelikte doktor kontrolü olmadan asla iyot takviyesi yapan ilaçlar kullanılmamalıdır.

Tiroid Kanseri



TİROİD KANSERİ NEDİR?
Tiroid kanseri, tiroid bezindeki hücrelerin değişme­si ile (kansere dönüşmesiyle) olmakta­dır­­. Sıklığı cinsiyete ve ya­şa göre değişmekle birlikte, tedavisi olanaklı ve olumlu ce­vap alınma şansı yüksek bir kanser tipidir­­. Daha çok 30-70 yaşları arasında, erkeklere nazaran kadınlar­da daha fazla görülmekte­dir­­.

Tiroid kanseri ölümcül müdür?
Tiroid kanseri­nin sıklığı günümüzde artmış olmasına karşın, ölüm olasılı­ğı azalma göstermiştir­­. Bunun nedeni, erken  tanı ve cerrahi ve/yada radyoaktif iyot tedavisi ile tesirli tedavi­nin yapılma imkanı olmasıdır­­.

Tiroid Kanseri daha çok kimlerde görülür?
Tiroid kanseri, radyasyona maruz kalan kişiler­de ve genetik faktörle (ailede var olması) daha sık görülmekte­dir­­. İyot yetersizliği olan bölgelerde yaşayan insanlarda, tiroid nodülleri daha sık saptansa da, tiroid kanseri sıklığın­da bir artma görülmemiştir­­. Tiroid kanseri kadınlar­da erkeklere oranla 2-4 kat daha fazla görülüyor olsa bile, nodüllerin kadınlar­da iyi huylu-kötü huylu olma olasılı­ğı eşitken, erkeklerde, kötü huylu olma oranı kadınlara göre daha yüksektir­­.

Tiroid Kanserinin belirtileri nelerdir?
Hastalar­da genel olarak şikayet ve belirti olmaz­. Ancak muayene ve tetkikler sonucu teşhis edilmektedir­­. Elle muayenede, ele gelen  şişlik ve tiroid ultrasonu ile tespit edilen  nodüllerin sayısı ve büyüklüğüne göre yapılmasına karar verilen  biyopsi sonucu ortaya çıkmakta­dır­­.  Nadir olarak da olsa, bir­takım hastalar­da boyun­da ağrı, ses kısıklığı, yemek yerken  zorluk ve ağrıyla da kendisi­ni gösterebilir­­.

Her Tiroid nodülü kansere yol açarmı ?
Tiroid nodülleri­nin kansere dönüşme­si yüzde 5 oranındadır­­.  Tiroid nodülü çok genç (14 yaş altı) ve çok yaşlılar­da (65 yaş üstü) yüksek ihtimalle kanserdir­­. Erkek hastalar­da tek nodül var oluşun­da kanser olasılı­ğı yükselir­­. Nodülün sintigrafide hipoaktif olması, ultrasonda kenar düzensizliği, mikrokalsifikasyon varlığı, kanlanma artışı, nodülün etrafındaki halonun olmama­sı kanser riski­ni fazlalaştırır­­. Ultrasonda kistik nodül, makrokalsifikasyon var oluşun­da yüksek olasıklıkla iyi huylu nodüle işaret eder­. Sintigrafide sıcak nodül var ­ise kanser olasılı­ğı çok azdır­­.

Tiroid Hormonlarının Görevleri Nelerdir?



Tiroid Hormonları
Tiroid bezi­nin görevi tiroit hormonlarını yapmak ve kana salgılamaktır­­. Tiroid bezi­nin büyümesine guatr denilir­­. Tiroid bezi boynun ön bölümünde mevcut olan ve tiroit hormonlarını üreten  bezdir­­. Tiroid bezi normal boyut­ta olduğu zaman görülmemektedir ve elle hissedilmez­. Büyüdüğü zaman elle hissedile­bilir ve gözle görüle­bilmektedir­­. Tiroid bezi­nin tümü büyüyebildiği gibi,bazen  küçük bir parçasıda büyüyebilir­­.Bezin küçükbir parçası­nın büyümesine tiroid nodülü denilir­­.Tiroid nodülleri birden  fazla ola­bilir­­.

Tiroid Hormonları­nın Görevleri
Tiroit hormonları büyüme ve gelişme, vücut metabolizmasını düzenleme ve yaşa­mın ilk 3 senesinde beyin gelişimi­ni sağlama gibi çok mü­him görevler üstlenirler­. Hipofiz bezin­den  salgılanmakta olan TSH adını verdiğimiz hormon ile uyarılan tiroid bezi, T3 ve T4 ismi verilen  tiroit hormonlarını salgılar­. Kan­da tiroit hormon düzeyleri­nin azalışına hipotiroidi, artışına ise hipertiroidi denilir­­. Hipotiroidi tiroid bezi­nin az çalışma­sı ve kan­da hormon düzeyleri­nin düşük olmasıdır­­.  Bu duruma genel olarak okul çocukluğu ve ergenlik çağın­da karşılaşı­lan Haşimato hastalığı sebeptir­­. Haşimato hastalığı genel olarak genç kızların hastalığıdır, guatrla seyreder ve hipotiroidiye sebep ola­bilir­­. İyi huylu bir hastalıktır ve katiyyen  ameliyata gerek bulun­maz­.İlaç tedavisi uygulana­bilir­­. Hipotiroidide üşüme,tembellik,halsizlik ,yorgunluk, çalışmada isteksizlik ,çabuk yorulma,uykuya meyil,saç dökülüşü gibi belirtiler ortaya çıkmakta­dır­­.  Hipertiroidi tiroid bezi­nin aşırı çalışma­sı ve fazlaca miktar­da hormonun kana karışmasıdır­­.  Bu durumun en  mü­him sebebi Graves hastalığıdır­­.  Vucudun bağışıklık sisteminde gelişen  bir hata nedeniyle tiroid bezi­nin normal çalışma­sı bozulur, aşırı hormon üretimi olur ve kan­da tiroit hormon düzeyleri yükselir, aynı zaman­da guatr gelişir­­. Çocukta sinirlilik, sıkıntı, terleme, çarpıntı,uykusuzluk,kilo kaybı,aşırı hareketlilik ve ishal görüle­bilmektedir­­.