Hamilelikte İyot Eksikliği

Hamilelikte İyot Eksikliği

İnsan vücudundaki en önemli element tiroid hormonlarının yapılmasında görev alan iyottur. İyot oranının düşük olması vücutta guatr ve hipotiroidi adı verilen rahatsızlığa sebep olur. Yapılan araştırmalar dünya nüfusunun %40‘ ında iyot eksikliği olduğunu göstermektedir.

Hamilelik döneminde tiroid hormonlarında artış olduğu için hamilelikte iyot eksikliği genelde had safhaya yükselir.Bebekte zeka oluşumunu ve sinir sistemini direk etkileyen tiroid hormonu eksikliğinin çok sıkı kontrol edilmesi gereklidir. Bebeklerde tiroid hormonunu vücut kendi metabolizması içinde ancak onaltı ve onsekizinci haftada üretmektedir.Bebekler bu zamana kadar ihtiyaç duydukları iyodu ve tiroid hormonunu anneden sağlarlar.Eğer anne hamilelikte iyot eksikliği ile tanışmışsa bu bebeklerde ilerleyen dönemde öğrenme ve kavrama güçlüğü,zeka geriliği ve nörolojik sorunların daha çok görüldüğü belirlenmiştir.Bebekler büyüdüklerinde dahi bu engelin aşılamadığı görülmektedir.

Doğal yollardan alınan iyot oranı çoğu zamanda vücut için yeterli olmamaktadır. Bu sebeple bazı yiyecek ve içeceklere ek olarak imalatları aşamasında yapay yoldan ilave edilmektedir. Burada yapay yolla zenginleştirilen en önemli madde tuzdur. Özellikle yemeklerde iyotlu tuz kullanımı ile vücuttaki iyot eksikliği takviye edilmektedir. Buna rağmen aşırı iyot eksikliğine bağlı olarak hamileye guatr veya hipotiroid teşhisi konmuşsa TSH (tiroid hormonu) kontrolü ile tedaviye acilen başlanmalıdır. İyot eksikliği tanısının araştırılması öncelikle idrar kontrolüyle yapılmaktadır. Çünkü iyot vücuttan idrar yoluyla atılan bir elementtir. Özellikle hamilelikte doktor kontrolü olmadan asla iyot takviyesi yapan ilaçlar kullanılmamalıdır.

Zehirli Guatr Nedir?

ZEHİRLİ GUATR

Tiroid bezi­nin gereğinden fazla çalışmasına zehirli guatr denilir­­. Tiroid hor­monları­nın normalden  hızlı çalışma­sı bütün organlara yansımakta­dır­­. Zehirli guatr tedavisinde ilaç, radyoaktif iyot ve cerrahi metod­lar uygulanmakta­dır­­.  Diffüz guatrlar, yani Graves hastaların­da en  az 6 aydan bir seneye kadar ilaç tedavisi uygulanmakta­dır­­.  Bu tedaviye hasta ce­vap vermiyor ise radyoaktif iyot tedavisine geçilir­­. Hastanın zehirli guatırı­nın yanın­da soğuk nodülü de var ­ise kötü huylu olma rizikosu yüksek olduğun­dan biyopsi ile incelenip daha son­ra radyoaktif veya cerrahi yöntem denenebilir­­. Tek veya birden  fazla aşırı çalışmakta olan nodüllerde ise hastanın yaşına bağlı bir şekil­de tedavi tekniğine karar verilmekte­dir­­. Genç hastalar­da radyoaktif iyot tedavisi oldukça iyi bir sonuç sağlaya­bilir­­. Radyoaktif iyot verip daha son­ra belirli bir müddet hastanın hipertiroidi kalır­­. Bu durum kalp yetersizliği veya zehirli guatrı olan bir kişi için çok doğru olmaz­. İleri yaşlar­da bir hastaysa cerrahi tedavi daha doğru bir seçim ola­bilir­­. Nodül 4­.5 cm’den  büyükse yine cerrahi metodu tercih edilmeli­dir­­.

Guatr nedenleri

Guatr nedenleri nelerdir?

* İyot eksikliği en  mü­him nedendir­­. İyot, tiroit hormonunun yapımı için gereken  çok mü­him bir maddedir­­. Bilhassa deniz mah­sülleri iyot bakımından zengindir­­. Yurdumuz iyot eksikliği bölgesindedir­­. Bun­dan dolayı Sağlık Bakanlığı­nın önerdiği iyotlu tuz kullanımı, kafi iyot alınma­sı bakımın­dan önemlidir­­. İyot alımı yetersiz olursa tiroid bezi­nin çalışma­sı bozulur ve bez büyür­. Yurdumuzda yaklaşık 3 milyon kişi iyot eksikliği bölgelerinde yaşar­. Bun­dan dolayı iyot eksikliği bir halk sağlığı sorunu olarak kabul edi­lir­­.

* Bazı ilaç ve yiyecek maddeleri: Bunlara guatr yapıcı maddeler denilir­­. Tiroit hormon üretimi­ni azaltırlar ve guatr oluşumuna sebep olurlar­. Bu gıdalara örnek olarak; soya fasulyesi, kara lahana, karnabahar verile­bilir­­.

* Tiroid nodülleri

* Tiroid kanserleri

* Tiroid bezi­nin iltihabi hastalıkları


Guatr'da hormon düzeyleri normal ise, hastada herhangi belirti yok ise tedavi verilmeden  izlenile­bilir­­. Guatr hipotiroidi ile birlikteyse yani kan­da hormon düzeyi düşük bulunmuşsa mutlak suretle tiroit hormon tedavisi verilmelidir­­. Guatr hipertiroidi ile birlikteyse yani hormon düzeyleri yüksekse, tiroit hormon üretimi­ni engelleyen  tedavi yapılışı gerekir­­. Cerrahi tedavi, guatr çok büyük ve solunum güçlüğü yapıyorsa; tıbbi tedavi ile küçülmüyorsa; tıbbi tedavi ile hipertiroidi düzelmiyorsa;tiroid bezinde fazlaca sayıda ve uzun süre devam eden, tedavi ile küçülmeyen  nodüller varsa, tiroid kanseri var ­ise yapılışı gerekir­­.